پرورش اخلاقی و آموزش تحصیلی، زمینه‌ساز زندگی سرشار از خدمت

نوکوآلوفا، تونگا (Tonga) — اگر آموزش تنها به معنای انباشتن اطلاعات دانسته شود، از کمک به جوانان برای آشکار ساختن شریف‌ترین ویژگی‌های درونی‌شان بازمی‌ماند؛ همان صفات اخلاقی و معنوی‌ای که به دانش جهت و هدف می‌بخشند. مدرسهٔ بین‌المللی «اقیانوس نور» (Ocean of Light)، مؤسسه‌ای آموزشی الهام‌گرفته از آموزه‌های بهائی، طی سه دههٔ گذشته به بررسی این موضوع پرداخته است که چگونه پرورش صفات اخلاقی و یادگیری تحصیلی می‌تواند در قالب یک فرایند آموزشی واحد درهم‌تنیده شود. این موضوع از محورهای اصلی گردهمایی اخیر مقامات دولتی، مدیران مدرسه، معلمان، دانش‌آموزان و خانواده‌ها به مناسبت سی‌امین سالگرد تأسیس مدرسه بود.

طاهره فیفیتا هوکافونو (Taʻhirih Fifita Hokafonu)، مدیر این مدرسه، طی سخنان خود گفت: «در طول این سال‌ها کوشیده‌ایم مدرسه‌ای ایجاد کنیم که در آن کسب دانش با اصول اخلاقی و معنوی هدایت شود و یادگیری در مسیر خدمت به بشریت باشد.» وی افزود با چنین رویکردی، دانش‌آموزان تلاش‌های خود را در مسیر آموزش، ابزاری برای مشارکت در زندگی خانواده‌ها و جوامع خود می‌بینند.

موآله اوتونوکو (Moʻale ʻOtunuku)، وزیر آموزش و پرورش و آموزش فنی تونگا، ضمن قدردانی از تلاش‌های مدرسهٔ اقیانوس نور، اظهار داشت که وزارت آموزش و پرورش تونگا، در کنار این مدرسه، می‌کوشد «اطمینان یابد دانش‌آموزان نه‌تنها برای امتحانات، بلکه برای زندگی آماده می‌شوند. آنان به دانش، ارزش‌ها و مهارت‌هایی مجهز می‌شوند که برای خدمت به خانواده‌ها، جوامع و کشورشان نیاز دارند.» دکتر اوتونوکو با صمیمیت از رابطهٔ دیرینهٔ وزارتخانه با این مدرسه سخن گفت و تأکید کرد که این همکاری «به تقویت کل نظام آموزشی تونگا کمک کرده است.»

دکتر اوتونوکو در ادامه به توصیف رویکرد جامع مدرسهٔ بین‌المللی «اقیانوس نور» در آموزش پرداخت و گفت: «این مدرسه در کنار آموزش تحصیلی جدی، بر تربیت اخلاقی و معنوی نیز تأکید می‌کند.» او به بیانی از حضرت بهاءالله اشاره کرد که دانش را همچون بال‌هایی برای روح انسان می‌داند که به آن امکان پرواز می‌دهند. دکتر اوتونوکو با تأمل در این کلمات، آموزش را نیرویی توصیف کرد که «ما را قادر می‌سازد از محدودیت‌ها فراتر برویم و افق‌های دورتری را ببینیم.»

بسیاری از سخنرانان در این گردهمایی، اصل هماهنگی علم و دین را مبنا و اساس رویکرد مدرسه معرفی کردند. از این دیدگاه، علم و دین نه در تقابل با یکدیگر، بلکه به عنوان دو نظام دانایی مکمل دیده می‌شوند که در کنار هم به درک عمیق‌تر واقعیت کمک می‌کنند و مسیر پیشرفت فردی و جمعی را نشان می‌دهند. با کاربست این اصل، دانش‌آموزان جوان تشویق می‌شوند تا به لایه‌های عمیق‌تر ایده‌ها، فناوری‌ها و نیروهای اجتماعی اطراف خود توجه کنند و علاوه بر درک نحوۀ کارکرد آن‌ها، به ارزش‌ها و اهدافی بیندیشند که باید کاربرد آن‌ها را شکل دهد. به این ترتیب، جوانان در‌می‌یابند که دانش چگونه می‌تواند هم به بهبود زندگی خودشان و هم به رفاه جوامعشان کمک کند.

نمونه‌هایی از این رویکرد را می‌توان در خود مدرسه مشاهده کرد. مونا تائوموفولائو (Mona Taumoefolau)، دانش‌آموز سابق مدرسه، به نمایندگی از فارغ‌التحصیلان، به روزهای آغازین مدرسه اشاره کرد و گفت که در نخستین کلاسِ سال ۱۹۹۶ تنها نُه دانش‌آموز حضور داشتند. او در ادامه گفت: «همۀ ما به‌عنوان فارغ‌التحصیل به‌خوبی به یاد داریم که مدرسه چه اندازه بر وحدت و همکاری تأکید داشت.»

از همان ابتدا، فرهنگ رایج رقابت در فضای آموزشی جای خود را به فرهنگ حمایت متقابل داد. دانش‌آموزان آموختند که پیشرفت هم‌کلاسی‌هایشان را جدا از پیشرفت خود نبینند. همین روحیۀ همکاری به‌تدریج موجب جذب افراد بیشتری به مدرسه شد، به‌طوری‌که تعداد دانش‌آموزان اکنون از ۵۸۰ نفر فراتر رفته و از پیش‌دبستانی تا دبیرستان را شامل می‌شود. این رشد تا حدی به این دلیل بود که والدین، تحت تأثیر تحولاتِ مثبت مدرسه، خواستار گسترش آن و ایجاد مقطع دبیرستان شدند.

خانم هوکافونو گفت این روحیۀ تلاش و تشویق متقابل فقط مخصوص دانش‌آموزان نیست. او افزود: «اینکه انسان به سوی خودِ والاتر و وجود شریف خویش فراخوانده شود، چه برای دانش‌آموز و چه برای معلم، به نظر من اهمیتی بنیادین دارد.»

خانم هوکافونو در ادامه گفت: «وقتی در محیط پیرامونم با روحیهٔ خدمت به بشریت زندگی می‌کنم، انگیزه بیشتری پیدا می‌کنم تا به همکارانم، دانش‌آموزان و به جامعهٔ گستردهٔ مدرسه خدمت کنم.» به بیان او، معلم و دانش‌آموز در این مسیر هم‌گام و هم‌هدف هستند.

برای خود دانش‌آموزان نیز، اصول بنیادین مدرسه با آرمان‌هایشان هم‌راستا است. کریستین (Christine)، یکی از دانش‌آموزان دبیرستان، می‌گوید: «چون در مدرسه وحدت در کثرت را به ما می‌آموزند، متوجه شده‌ام که با وجود تفاوت‌های پیشینه و فرهنگ‌هایمان، همگی جزئی از یک کل هستیم؛ اعضای یک خانوادۀ انسانی.»

پوا توآیمیئوتا (Pua Tuaimeiʻuta)، یکی از معلمان مدرسه، امیدی را بیان کرد که همۀ کارکنان مدرسه در آن شریک‌اند: این‌که جوانانی که از این مدرسه بیرون می‌روند، «هر کجا که قدم بگذارند، منشأ نور و روشنایی باشند.»