دو برنامه در ماه گرامیداشت تاریخ سیاهپوستان در معبد بهائی ویلمت، هنرمندان، رهبران مدنی و همسایگان را گرد هم آورد تا دربارهٔ الفت نژادی و احساس تعلق تأمل کنند.
ویلمت، ایالات متحده — پیوندهای دوستی حقیقی، که نه با چشمپوشی از تفاوتها، بلکه با پذیرش و درک آنها شکل میگیرند، از قدرتمندترین نیروهایی هستند که جوامع میتوانند برای التیام زخمهای تعصب و تبعیض از آن بهره ببرند.
این باور الهامبخش دو گردهمایی بود که در فوریهٔ امسال در معبد بهائی ویلمت، نزدیک شیکاگو، برگزار شد؛ سالی که مصادف با صدمین سالگرد اولین بزرگداشت ملّی تاریخ سیاهپوستان در ایالات متحده است. از سال ۲۰۲۳، این معبد هر سال میزبان برنامهای به مناسبت «ماه گرامیداشت تاریخ سیاهپوستان» بوده است و در آن از هنرهای تجسمی، شعر و فضاهای گفتوگو برای بررسی موضوعاتی چون انسجام اجتماعی بهره میبرد.
تقویت الفت نژادی
برنامهٔ امسال شامل نمایشگاهی با عنوان «تداوم یک میراث» (The Legacy Continues) بود که در آن آثاری از هنرمندان سیاهپوست محلی به نمایش گذاشته شد. در بخشی از این نمایشگاه، حدود ۱۰۰ نفر در نشستی شرکت کردند تا دربارهٔ موضوعات مطرحشده در آثار به گفتگو بپردازند. همچنین پروژهای تعاملی با عنوان «با هم بهتر است» (Better Together) برگزار شد که بازدیدکنندگان را دعوت میکرد تا جهانی را که امیدوارند در صد سال آینده شاهد آن باشند، تصور کنند.
رویداد دیگری نیز به همت مدیر موسیقی معبد بهائی، ون گیلمر (Van Gilmer)، برگزار شد که حدود ۵۰ نفر در آن برای یک گفتگوی جمعی با عنوان «مبارک است آن مقام» (Blessed is the Spot) گرد هم آمدند.
در این نشست، هیئتی متشکل از شهرداران دو منطقهٔ همجوار، یک آموزگار دبیرستان، یک کشیش از منطقهٔ جنوبی شیکاگو و چند فعال اجتماعی حضور داشتند. آنها در کنار یکدیگر به بررسی این موضوع پرداختند که پیشرفت واقعی به سوی الفت نژادی چگونه خواهد بود.
آقای گیلمر در این نشست گفت: «برخی از دوستان ما در منطقهٔ نورث شور (North Shore) فعالیتهای ارزشمندی در زمینهٔ برابری، فراگیری، تنوع و تحقق خانوادهٔ بشری واحد انجام دادهاند. اینها البته کارهای آسانی نیست؛ گفتن این کلمات ساده است، اما عمل به آنها بسیار دشوار است.»
جورج دیویس (George Davis)، مدیر معبد بهائی، برنامهٔ آن شب را در بستر فعالیتهای دیرینهٔ جامعۀ بهائی در زمینۀ تحقق وحدت نژادی قرار داد؛ موضوعی که در آثار بهائی به عنوان «حیاتیترین و چالشبرانگیزترین مسئلۀ پیش روی اجتماع آمریکا» توصیف شده است.
دوستی؛ راهی برای عبور از موانع
آقای دیویس گفت: «افراد بسیاری هستند که بهطور فزایندهای به این نتیجه رسیدهاند که این مسئلهای است که ما بهعنوان یک کشور باید با آن روبهرو شویم؛ اما تنها راه مؤثر برای پرداختن به آن، تقویت دوستیها و ارتباطات در سطح جامعه است.»
او افزود: «مسئلهٔ غلبه بر تعصب نژادی را نمیتوان صرفاً با سیاستگذاری و وضع قوانین حل کرد، هرچند این اقدامات مهم هستند.»
آقای دیویس ادامه داد: «این امر نیازمند درکی عمیقتر است؛ اینکه نهتنها انسانیت مشترک خود را بشناسیم، بلکه قدرتی را نیز درک کنیم که از وحدت در کثرت پدید میآید. همچنین باید این حقیقت را بپذیریم که هر فردی، فارغ از پیشینهاش، و شاید دقیقاً بهخاطر همان پیشینه، نقشی برای ایفا کردن و سهمی در ایجاد صلح در اجتماع و اصلاح عالم دارد.»
«اینها همان ارزشهایی هستند که آیین بهائی خود را وقف آنها کرده است.» آقای دیویس افزود: «هدف غایی این معبد بهائی نیز گرد هم آوردن تمام کسانی است که برای ساختن جهانی بهتر برای همگان تلاش میکنند.»
برنامه با اجرای قطعات ادبی توسط شاعری جوان از شیکاگو آغاز شد. او در قطعهای با عنوان «ماتوماینی نا امانی» (Matumaini na Amani)، به معنای «امید و صلح» در زبان سواحیلی، از حاضران دعوت کرد امید را نه مفهومی دوردست، بلکه امری ببینند که هماکنون در دسترس است:
«نزدیکترین قدمها به امید، قدمهایی است که خودتان برمیدارید. مؤثرترین تلاشها برای صلح نیز همانهایی است که خودتان انجام میدهید.»
سپس اعضای میزگرد به بیان تجربیات شخصی خود در مسیر مشارکت در تحقق عدالت نژادی پرداختند؛ از جمله سنتا پلانکت (Senta Plunkett)، رئیس شورای شهر ویلمت، که دربارهٔ تلاشها برای ایجاد فضایی فراگیر در جامعهٔ خود سخن گفت، و دنیل بیس (Daniel Biss)، شهردار شهر مجاور اوانستون (Evanston)، به شرح اقداماتی پرداخت که این شهر برای مقابله با تاریخ دیرینهٔ بیعدالتی نژادی انجام داده است.
آقای بیس گفت: «این باور عمیق و ریشهدار، که همهٔ انسانها به یک اندازه ارزشمند و محترماند، مبنای کار ما است. ما همگی وقتی در کنار یکدیگر و در همبستگی زندگی کنیم، قویتر، شادتر، خردمندتر و امنتر خواهیم بود.»
یکی از تأثیرگذارترین سخنان آن شب از سوی بروس باندی (Bruce Bondy)، یکی از ساکنان محلی، بیان شد. او دربارهٔ دوستیاش با آقای گیلمر صحبت کرد که از زمان آشنایی آنها در سال ۲۰۱۹ شکل گرفته بود؛ این آشنایی در یک بازدید گروهی از مکانهای تاریخی جنبش حقوق مدنی در جنوب آمریکا رخ داد؛ سفری که برنامهریزی آن از معبد بهائی آغاز شده بود.
آقای باندی گفت: «من معتقدم هیچ نیرویی قدرتمندتر و هیچ عاملی مؤثرتر از دوستی واقعی میان افرادی از نژادهای مختلف برای غلبه بر نژادپرستی وجود ندارد.»
او افزود: «چنین دوستیای با یک آشنایی معمولی فرق دارد. این رابطه متفاوت است با زمانی که صرفاً گاهی با یک همکار برای ناهار بیرون میروید.» یک دوستی واقعی که در آن هر دو طرف آنقدر احساس امنیت دارند که آزادانه با هم صحبت کنند، «همان چیزی است که واقعاً تغییر ایجاد میکند.»
اهمیت تاریخی
این گردهمایی، که بهائیان، مسیحیان، یهودیان، مسلمانان و افراد بدون وابستگی دینی در آن حضور داشتند، همچنین دارای اهمیت تاریخی ویژهای بود.
در ماه دسامبر، معبد بهائی ویلمت میزبان مراسم گرامیداشت صدمین سالگرد انتشار مجموعهٔ برجستهٔ «سیاهپوست نو» (The New Negro) بود که در سال ۱۹۲۵ توسط آلن لاک، از برجستهترین متفکران زمان خود، گردآوری شد. لاک، که از اعضای جامعۀ بهائی اولیه در ایالات متحده بود، نخستین آمریکایی آفریقاییتبار بود که بورس رودز را دریافت کرد و اغلب از او بهعنوان یکی از پیشگامان برجستهٔ «جنبش نوزایی هارلم» (Harlem Renaissance) یاد میشود.
از زمان مراسم آغاز احداث بنا در سال ۱۹۱۲، هنگامی که حضرت عبدالبهاء سنگ بنای آن را گذاشتند، معبد بهائی در ویلمت همواره محلی برای عبادت و خدمت به جوامع اطراف بوده است.
معابد بهائی بیانگر یکی از اصل محوری تعالیم حضرت بهاءالله هستند؛ اینکه عبادت و خدمت به نوع بشر از یکدیگر جداییناپذیرند.
بیش از یک قرن پس از دعوت حضرت عبدالبهاء برای غلبه بر تعصبات تفرقهافکن و شناخت یگانگی ذاتی نوع بشر، گردهماییهایی از این دست نشان میدهند که روح حاکم بر آن دعوت، همچنان انسانها را به یکدیگر پیوند میدهد.
