پادکستی دربارهٔ رابطهٔ متقابل کار و خدمت در زندگی منسجم
نوا اشرف، اقتصاددان، بررسی می‌کند که نگاه به کار به‌عنوان خدمت چه تأثیری بر معنادار زیستن دارد.
۱۰ مهر ۱۴۰۵
مرکز جهانی بهائی — با به‌کاربستن کدام اصول بنیادین در دنیای کار و در تعامل ما با آن می‌توان شکوفایی فردی و جمعی را تضمین کرد؟
این یکی از پرسش‌هایی بود که نوا اشرف در تازه‌ترین قسمت پادکست «بینش‌هایی از میدان عمل» بررسی کرد. او استاد اقتصاد در مدرسهٔ اقتصاد لندن (London School of Economics) و مدیر مؤسس آزمایشگاه سرمایهٔ نوع‌دوستی (Altruistic Capital Lab) است.
پروفسور اشرف گفت: «دنیای کار امروز با بحرانی عظیم روبه‌روست.» به گفتهٔ او، خودکارسازی صنایع را به‌کلی دگرگون کرده، به نابرابری دامن زده و بسیاری از جوامع را با «احساس فزایندهٔ بی‌هدفی» روبه‌رو کرده است. در سال‌های اخیر، احساس بیگانگی در همهٔ حوزه‌های کاری گسترش یافته است. افراد با تأمل در زندگی‌ای که برای خود می‌سازند، از خود پرسیده‌اند که آیا در این زندگی واقعاً شادی را تجربه می‌کنند.
در پاسخ به این وضعیت، معمولاً افراد را برای مشاغل جدید بازآموزی می‌کنند؛ اما پرسشی عمیق‌تر همچنان بی‌پاسخ می‌ماند. او گفت: «نمی‌دانیم مشاغل آینده چه خواهند بود. اما پرسش این است… فراتر از درآمد و مزایای مادی، مشارکت در حیات اجتماع از طریق کار چه معنایی دارد؟»
به گفتهٔ او، بخش بزرگی از خستگی ناشی از کار را می‌توان به «بحران‌های هدف و معنا» نسبت داد. در چنین وضعیتی، هر دستاورد تازه تنها برای مدتی کوتاه رضایت‌بخش است و سپس جست‌وجو برای دستاورد بعدی از سر گرفته می‌شود. این چرخه مدام تکرار می‌شود.
پروفسور اشرف ادامه داد: «در چنین شرایطی است که باید به راه‌حل‌های روحانی روی بیاوریم.» از نظر او، شرایط مبهم کنونی فرصتی فراهم کرده است تا دوباره با «آنچه در عمق وجودمان به‌راستی انسانی است» ارتباط برقرار کنیم. منظور او از این وجه انسانی اشتیاق به امر متعالی است که بیشتر افراد آن را از زندگی کاری خود جدا نگه می‌دارند.
او مفهوم «هدف اخلاقی دوجانبه» را توضیح داد. این مفهوم پیشرفت فرد را با پیشرفت جمع پیوند می‌دهد. در این نگاه، فرد صفات روحانی خود را پرورش می‌دهد و برای بهبود زندگی بشر می‌کوشد؛ این دو تلاش، دو وجه جدایی‌ناپذیر یک فرایندند.
او خاطرنشان کرد که این صفات روحانی، یعنی بخشندگی، امید و محبت، در محیط کار نیز به همان اندازه ارزشمندند. پروفسور اشرف توضیح داد که این صفات در قالب مهارت‌هایی چون شکیبایی، همکاری و توانایی برقراری ارتباط و گفت‌وگو با دیگران نمود می‌یابند. به گفتهٔ او، وقتی برای بهبود شرایط جامعهٔ خود تلاش می‌کنیم، این صفات درونی را با «گرایش به شناخت حقیقت و خوانش واقعیت» همراه می‌کنیم. مقصود این است که نیازهای واقعی جامعه را بشناسیم تا دریابیم کجا می‌توانیم سهمی ادا کنیم.
او در فعالیت‌های جامعه‌سازی بهائی در سراسر جهان دیده است که کودکان و جوانان از سنین پایین فرصت می‌یابند شادی خدمت را تجربه کنند. به گفتهٔ او، در نتیجهٔ این تجربه‌ها «آنان بهتر می‌دانند چه چیزهایی به زندگی‌شان شادی و خوشبختی حقیقی می‌بخشد.» بر پایهٔ همین شناخت، می‌توانند نخستین گام‌ها را برای شکل دادن به مسیر حرفه‌ای خود بردارند.
پروفسور اشرف یادآور شد که «کار، در هر عرصه‌ای، می‌تواند خدمت به شمار آید.» به گفتهٔ او، بازاندیشی دربارهٔ کار از این منظر یعنی «جهانی را تصور کنیم که در آن همه با رغبت به سر کار برویم، چون کار را راهی برای ادای سهم خود می‌بینیم.»
این برنامه از مجموعهٔ پادکست «بینش‌هایی از میدان عمل» است.
